آشنایی با جاذبه های طبیعی و گردشگری زنجان

0

 

Iran_Zanjan

زنجان در شمال‌غرب ایران و از بزرگترین شهرهای شمال غرب ایران است. نام زنجان تغییریافته واژه زنگان است, مردم منطقه هنوز هم تلفظ زنگان را به کار می‌برند.ای شهر براساس آمارهای منتشر شده در سال 1389 دارای ۴۱۶۸۵۱ نفر جمعیت بوده است، این شهر نوزدهمین شهر کشور از لحاظ جمعیت محسوب می‌شود. مساحت شهر زنجان نیز نزدیک به ۸۱کیلومترمربع است.

 

about_roozbehImgInText1392011115_1111b7f269014f939a9131e2c8c83866

زنجان از شمال به شهرستان طارم و خلخال و میانه و از مشرق به سلطانیه و طارم و از جنوب به خدابنده و ایجرود و از غرب به شهرستان ماه‌نشان محدود است و از سطح دریا ۱۶۶۳ متر ارتفاع دارد.

این شهر یکی از شهرهای دیدنی ایران محسوب می شود.این استان با آثار طبیعی همچون غار کتله خور و آثار تاریخی چون گنبد سلطانیه یکی از مناطق دیدنی ایران است.

از رودهای مهم استان قزل اوزن است که رودی جوشان وخروشان است و از کوه های کردستان سرچشمه گرفته وپس از توقفی در پشت سد منجیل نهایتا وارد دریای خزر می‌گردد. از دیگر رودخانه‌ها زنجانرود، ابهررود، سجاس رود و خرا رود را می‌توان نام برد. همچنین چشمه‌های آب معدنی استان عبارت‌اند از چشمه آبگرم وننق، چشمه آبگرم ابدال، چشمه آبگرم گرماب و چشمه آبگرم حلب انگوران.

 

قدمت آن متعلق به اواخر هزاره دوم قبل از میلاد است. مرکز این استان کهنسال در قبل از اسلام زنگان یا زندیگان و به معنای منسوب به کتاب زند نام داشته‌است که پس از استیلای اعراب بنا به ضرورت تلفظ معرب به زنجان تغییر یافته‌است. زنجان از قدیم به سبب قرار گرفتن در حاشیه جاده ابریشم و راه تجاری مسیر هند و چین به اروپا دارای اهمیت خاصی بوده‌است. استان بر اساس آخرین تقسیمات کشوری در سال ۱۳۷۶ دارای هفت شهرستان به نامهای زنجان-ابهر-خرمدره-خدابنده-ایجرود-طارم و ماهنشان است.
بنای عظیم گنبد سلطانیه که بعد از کلیسای جامع فلورانس و ایاصوفیه در استانبول عظیم‌ترین گنبد تاریخی جهان بشمار می‌آید، از جاهای دیدنی زنجان است. همچنین معبد داش کسن باقی مانده از زمان سلسله ساسانیان نیز از آثار تاریخی این استان است.

 

گنبد سلطانیه

156

گنبد سلطانیه، در شهر سلطانیه در استان زنجان قرار دراد و یکی از شاهکارهای معماری دوره اسلامی است

این گنبد در حد فاصل سال‌های 704 تا 712 قمری، به دستور اولجایتو پادشاه مغول، معروف به سلطان محمد خدابنده و با تولیت و نظارت خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی ساخته شده است.

سلطانیه، زمانی پایتخت و مسکن شهریاران ایران بوده و امروزه نیز آرامگاه سلطان محمد خدابنده است.

گنبد مشهور سلطانیه که در مسیر تهران – زنجان از دور به رنگ نیلگون در پهنه دشت فراخ سلطانیه دیده می‌شود، گنبدی عظیم و یک پوشش است که از بی‌نظیرترین گنبدهای یک پوشش زیبا به شمار می‌آید.

گنبد سلطانیه از نظر حجم، سبک معماری، رابطه فضاها، تناسبات موجود در اجزای مختلف، ایستایی و مقاومت بنا، و زیبایی‌شناسی و تزیینات، نمونه¬ای منحصر به فرد و نقطه تحولی در معماری اسلامی به شمار می‌آید. [300 کیلومتر تا بزرگترین گنبد آجری جهان]

در بسیاری از متون تاریخی و سفرنامه‌ها، به عظمت این بنای باشکوه اشاره شده و بسیاری از شرق‌شناسان و باستان‌شناسان غربی نیز اهمیت فوق‌العاده آن را مورد تأکید قرار داده‌اند.

بدنه اصلی گنبد و تمام ساختمان آن با آجر ساخته شده و گنبد با روکش کاشی‌های فیروزه‌ای و لاجوردی و به شیوه معرق‌کاری تزیین شده است. [گنبد سلطانیه، جامه فیروزه‌ای بر تن کرد]

در قسمت جنوبی گنبد، آثار ساختمان مسجدی که محراب آن دارای حاشیه گچبری است، دیده می شود. با ملاحظه دقیق این بنای عظیم، به نظر می‌رسد که علاوه بر محل آرامگاه اصلی که شامل ساختمان مرکزی گنبد است و به نام تربت خانه شهرت دارد، بنای معظم و عالی دیگری جنب آرامگاه بوده است.

کاشی‌های طلایی رنگ و منقش و هشت گوش تربت خانه و ازاره های آن از لحاظ هنر کاشی پزی فوق العاده ممتاز و کم نظیر است.

پلان بنا در رقوم همکف و طبقه اول با فضاهای اطراف مرتبط با گنبد، نزدیک به مستطیل و ادامه مجموعه در طبقه دوم و سوم دارای پلان هشت ضلعی است. این بنا از سه فضای گنبدخانه، تربتخانه و سردابه تشکیل شده است. [«خوب، بد، زشت» گنبد سلطانیه‌]

گنبد آرامگاه اولجایتو، با ارتفاع 50/48 متر و قطر دهانه 40/24 متر، بزرگ‌ترین گنبد تاریخی در ایران و بزرگترین گنبد آجری در جهان می‌باشد.

این گنبد نخستین گنبد دو جداره در جهان است که نمی‌توان نمونه‌ای قدیمی‌تر از آن در جهان یافت. ضخامت گنبد 160 سانتی‌متر و فضای خالی بین دو پوسته 60 سانتی‌متر است.

سیستم دو جداره بودن گنبد در ارتباط با مسایل ایستایی قابل بررسی است. به طوری که به لحاظ بالا بودن مقاومت بنا در لنگرهای خمشی و برشی، آن را توخالی و بنا را در مقابل زلزله آسیب‌ناپذیر کرده است.

در فضای گنبدخانه، 8 جرز سنگین با عرض 78/6 متر قرار دارد که وزن 1600 تنی گنبد را به شالوده‌ها منتقل می‌کنند. سطح مقطع هر کدام از این جرزها حداقل 50 متر مربع و بار وارده بر آن 200 تن محاسبه شده است.

در زوایای اضلاع 8 ضلعی در طبقه سوم (پشت بام) گنبدخانه، هشت مناره تعبیه شده است. وجود این مناره‌ها، یکی از عناصری است که در حل مسایل استاتیکی نقش موثری داشته و نیروهای فشاری این عناصر، نیروهای رانشی گنبد را خنثی کرده و آنها را به جرز و پی منتقل می‌کنند.

دومین فضای آرامگاه اولجایتو، فضای تربتخانه است که به شکل مستطیل با طول ضلع 60/17 متر و عرض 8/7 متر و با ارتفاع 16 متر، محراب مجموعه را در جرز جنوبی در خود جای داده است.

سردابه سومین فضای آرامگاه است که ورودی آن در ایوان جنوبی تربتخانه قرار دارد. در وسط آن محل قبر و در طرفین آن دو فضای کوچک وجود دارد.

این بنای 1600 تنی در 700 سال گذشته تنها 2 تا 8 سانتی‌متر نشست داشته است. در حالی که ضخامت پی بنا فقط نیم متر است و تنها در قسمت شمالی بنا به 5/1 متر می‌رسد.

گنبد سلطانیه از نظر تزیینات، بسیار غنی بوده و در آن تزیینات مختلف گچ‌بری، کاشی‌کاری، کتیبه‌نویسی، تزیینات رنگ و نقاشی، تزیینات سنگی و چوبی، در نهایت دقت و زیبایی اجرا شده است.

تزیینات گچ‌بری در سقف ایوان‌های 24 گانه طبقه دوم بنا، از زیباترین نمونه‌های گچ‌بری در بناهای اسلامی به شمار می‌آید.

در این آرامگاه، برای نخستین‌بار در تاریخ معماری اسلامی، در سطح پیچیده و مفصل از هنر کاشی‌کاری استفاده شده است. البته تزیینات در این بنا دو لایه بوده و درباره این پدیده فرضیات گوناگونی ارائه شده است.

در رابطه با کاربرد بنا به عنوان ساعت آفتابی باید گفت که نوری که از سوراخ اصلی گنبد می‌تابد، نشان‌دهنده زمان ظهر، نوری که از پنجره‌های بزرگ می‌تابد نشان‌دهنده ساعت و نور پنجره‌های کوچک نشان‌دهنده حدود دقیقه است.

گنبد و شهر سلطانیه در سال 2005 میلادی در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.

 

دریاچه پری

141615_8338_262

دریاچه پری در دهستان اوریاد از توابع بخش مرکزی شهرستان ماهنشان و 152 کیلومتری شهر زنجان و 45 کیلومتری شهر ماهنشان قرار دارد. این دریاچه یکی از زیباترین جاذبه‌های طبیعی شهرستان ماهنشان است و تقریباً تنها دریاچه طبیعی استان زنجان محسوب می‌شود. دریاچه پری که نام دیگر آن خندقلو می‌باشد، در حدود 500 مترمربع مساحت دارد و با چشم‌اندازی بسیار زیبا در میان یک دشت وسیع گسترده شده است. بهترین زمان سفر به این منطقه اواخر بهار و اوایل تابستان می‌باشد.

 

پل میر بهاءالدین

mirbahaaldin.jpg0

پل میر بهاءالدین در شهرستان زنجان در محور جنوبی حومه شهر زنجان در مسیر زنجان به کردستان بر روی رودخانه زنجانرود قرار دارد. این پل توسط یکی از متمولین شهر به نام حاج میرزا بهاءالدین زنجانی که از تجار معروف ناحیه خمسه بود در سال 1312 هجری قمری (زمان حکومت ناصرالدین شاه) ساخته شده است. این پل حدود 100 متر طول دارد و عرض آن با احتساب جان‌پناه‌ها، به 6/70 متر می‌رسد. ارتفاع پل در بلندترین نقطه آن از سطح رودخانه حدود 11 متر است و دارای سه دهانه با طاق جناغی می‌باشد که دهانه میانی از دو دهانه دیگر بزرگ‌تر است. این پل کاملاً از آجر ساخته شده و در نمای داخلی بزرگ‌ترین طاق آن با خط معقلی بسیار زیبا تاریخ ساخت آن همراه با عبارت «یاعلی» به صورت قرینه نقش شده است. پایه‌های پل روی سطح سنگ‌فرش شده قرار دارد و از قطعات سنگ تراشیده و ملات آهکی ساخته شده و تا ارتفاع 1/40 متری سطح آب، بالا آمده است. در این ارتفاع، پاکار طاق و بدنه اصلی پل با آجرهایی به ابعاد 5×24×24 سانتی‌متر شروع می‌شود. روی هر یک از پایه‌ها دو غرفه بر روی یکدیگر ساخته شده است. این غرفه‌ها علاوه بر عبور دادن آب‌های طغیانی، وزن و فشار وارد بر پایه‌ها را نیز کم می‌کنند. علاوه بر این تدبیر، برای کاهش وزن پل، فضاهای جانبی سه دهانه بزرگ پل را به صورت توخالی درآورده‌اند تا طاق‌ها توان بیشتری برای تحمل فشار داشته باشند.

 

آبشار شارشار

آبشار-شارشار

آبشار شارشار يكی از جاذبه‌های طبيعی و زيبای شهر زنجان است كه در شمال شرقی شهر زنجان در منطقه تهم و در میان سنگ‌های صخره‌ای قرار دارد. اين آبشار در ايام بهار و تابستان مورد توجه بازديدكنندگان است و از تفرجگاه‌های مهم شهر زنجان به شمار می‌رود. این آبشار با دریاچه سد تهم حدود 5 کیلومتر فاصله دارد و دسترسی به آن با یک کوهنوردی یک ساعته امکان‌پذیر است.

 

نام

نشانی

بازار تاريخي  

زنجان – خ امام – سبزه ميدان

مسجد جامع ( سيد ) 

زنجان – خ امام – سبزه ميدان

مسجد چهلستون  

زنجان – خ امام – داخل بازار بالا

مسجد ميرزايي ( چهارمحرابه )

زنجان – خ امام – داخل بازار پايين

مسجد وليعصر ( ملا)

زنجان – خ امام – واقع در بافت قديم بازار

مسجد آقاسيد فتح اله

زنجان – خ امام – كوچه آقا سيد فتح اله

امام زاده سيد ابراهيم (ع)

زنجان – خ امام

موزه رختشويخانه

زنجان – خ سعدي وسط

موزه آثار شهدا ( بناي توفيقي )

زنجان – خيابان خواجه نصير طوسي

كاروانسرا سنگي

زنجان – كمربندي خيام – روبروي راه آهن

سراي دخان

زنجان – محله مسگرهاي بالا به موازات بازار

بناي ذوالفقاري

زنجان – خيابان 7 تير

بناي دارايي

زنجان – خيابان طالقاني

چايخانه سنتي حاج داداش

زنجان – خيابان امام – داخل بازار پايين

پل تاريخي سردار

ضلع جنوب غربي زنجان – برروي زنجان رود

پل تاريخي سيد محمد ( حاج سلمان )

ضلع جنوب شرقي زنجان – برروي زنجان رود

پل تاريخي مير بهاء الدين

جنوب زنجان برروي زنجان رود

كوشك ( خانه باغ ) معين

در ميان مزارع و باغهاي جنوب غرب شهرزنجان

چشمه آب معدني وننق

21 كيلومتري جاده زنجان – ميانه

غار تاريخي گلجيك

35 كيلومتري جنوب غربي زنجان

مجموعه تاريخي گنبد سلطانيه

شهرسلطانيه شهرستان ابهر

آرامگاه مولا حسن كاشي

شهرسلطانيه شهرستان ابهر

مقبره شيخ براق بابا ( چلبي اوغلي )

شهرسلطانيه شهرستان ابهر

يادمان معماري صخره اي داش كسن

5 كيلومتري جنوب شرقي راستاي وير – سلطانيه – شهرستان ابهر

آرامگاه مولانا قطب الدين ابهر ( پيراحمد زهرنوش ابهر )

داخل شهر ابهر

مسجد جامع قروه

روستاي قروه – شهرستان ابهر

امامزاده اسماعيل شناط

شناط – شهرستان ابهر

بقعه شاهزاده زيدالكبير

منتهي اليه سمت شرقي شهر ابهر

بقعه امامزاده يحيي

صائين قلعه – شهرستان ابهر

بقعه امامزاده عبدالخير

روستاي قروه – شهرستان ابهر

مدرسه علميه هيدج

شهر هيدج – شهرستان ابهر

غار كتله خور 

روستاي گرماب شهرستان خدابنده

مسجد جامع سجاس

سجاس 12 كيلومتري شمال غربي خدابنده

بقعه قيدار نبي (ع)

داخل شهر قيدار ( خدابنده )

چشمه آب گرم گرماب

جنوب شرقي قيدار

قلعه بهستان

جنوب شرقي روستاي بهستان شهرستان ماهنشان

قلعه ارزه خوران ( مهر)

شمال شرقي روستاي ارزه خوران شهرستان ماهنشان

ياستي قلعه

روستاي ياستي قلعه انگوران شهرستان ماهنشان

دودكش جن

در مجاورت جاده زنجان ماهنشان نرسيده به روستاي ايلي بلاغ

حمام يان يان

مركز شهر خرمدره

چهارطاقي موسوم به آتشكده تشوير

15 كيلومتري گيلوان شهرستان طارم

چهارطاقي موسوم به آتشكده الزين

روستاي الزين گيلوان شهرستان طارم

غار خرمنه سر

روستاي شاه نشين گيلوان شهرستان طارم

چشمه آب معدني الله بلاغي

روستاي ماهان شهرستان طارم

مسجد جامع قلابر

روستاي قلابر- شهرستان ايجرود

روستاي تاريخي خوئين

كیلومتر 60 جاده زنجان به بيجار روستاي خوئين شهرستان ايجرود

ميل خوئين

داخل روستاي خوئين

چشمه آب گرم روستا آركوين

جاده زنجان – بيجار

اشتراک:

درباره نویسنده

نظر خود را بیان کنید

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.